Nederland staat voor een enorme opgave: aardgasvrij in 2050. De warmtetransitie is onderdeel van de bredere energietransitie en richt zich op de verwarming – én koeling – van huizen en gebouwen. Dat raakt dus iedereen, tot ver achter de voordeur. Van verwarmen tot koken: alles wat met warmte in huis te maken heeft, verandert. De overheid heeft de gemeenten aangewezen als regisseurs van deze transitie. Zij moeten aangeven wanneer en hoe ze van het gas af gaan. Dat is een technische, maar ook sociale transitie. Want hoe krijg je mensen mee?
Nieuw beleidsveld met grote impact
De warmtetransitie is pas een jaar of tien een echt beleidsveld, waarin gemeenten met forse uitdagingen kampen. De investeringen zijn enorm, het proces is stroperig en je invloed als gemeente beperkt; de aardgasprijs heeft meer impact dan beleidsnota’s. Bovendien moet je inwoners in deze verandering meenemen, terwijl je ze (nog) niet kunt verplichten om aardgasvrij te leven. Eind 2026 moet elke gemeente een nieuw Warmteprogramma hebben opgesteld, waarin concreet staat welke wijk wanneer van het gas af gaat. En op welke manier: via individuele warmtepompen of een collectief warmtenet. Dat vraagt – naast technische kennis – om communicatie, visie en organisatiekracht.
Inzetten op warmtenetten
Kinran ziet warmtenetten als een duurzame, en dus verstandige oplossing. Dat wil zeggen: daar waar ze aangelegd kúnnen worden. Ze dragen namelijk minder bij aan de netcongestie dan individuele warmtepompen, en voorkomen een wildgroei van buitenunits tegen gevels en in achtertuinen. Maar warmtenetten zijn niet overal mogelijk. Zo vragen historische, vaak monumentale, binnensteden met weinig ruimte in de ondergrond om andere oplossingen.
Waar mogelijk pleiten we dus voor publieke warmtenetten, in lijn met de nieuwe Wet. Hiermee claimt de overheid warmtevoorziening weer terug als nutsvoorziening, vergelijkbaar met riolering. Daarnaast wijzen we op de zeer breed verstrengelde problematiek van de warmtetransitie binnen de hele energietransitie. En daarom zeggen we: denk integraal en zoek naar oplossingen die meerdere opgaven combineren. Isoleer woningen bijvoorbeeld niet alleen voor de winter, maar denk ook aan koeling in een steeds warmer wordend klimaat.
Integrale procesbegeleiding
Kinran helpt gemeenten bij hun warmteprogramma’s. We begeleiden het proces, bedenken welke wijken wanneer aangepakt kunnen worden en adviseren per situatie over de juiste warmteoplossing. Van archeologie tot waterhuishouding en van natuur tot elektriciteit: onze adviseurs kennen én prioriteren de verschillende onderdelen en belangen. Stroom voor bewoners zou bijvoorbeeld zwaarder kunnen wegen dan bodemvondsten. Als kwartiermaker, projectleider of procesbegeleider helpen we gemeenten met de organisatie van en communicatie rond deze transitie. En op het gebied van gebiedsontwikkeling zorgen we dat de ruimtelijke impact goed wordt ingepast, van warmtecentrales tot transformatorhuisjes. Zo maken we de warmtetransitie stapsgewijs haalbaar.
Lees en luister verder
Bij warmtetransitie denkt iedereen aan warmte. Douchen, stoken en koken dus. Maar met steeds hetere zomers is koeling net zo belangrijk. In dit artikel legt Kinranner Uko Post – Projectleider Warmtetransitie & Netcongestie – uit waarom dit geen particuliere, maar een overheidstaak moet zijn.
Ontdek de laatste actualiteiten én verdiep je in de wereld van ruimtelijke ordening met onze podcast Ruimtedenkers. In gesprek met professionals bieden we een exclusief inkijkje in het vakgebied actueel, inhoudelijk en inspirerend.
Aflevering 19
